Ilja mieszka w Domu Dziecka dla Chłopców prowadzonym przez siostry zakonne w czeskim Siremi, na zachód od Pragi. Trafił tu podobno wtedy, gdy jego rosyjscy rodzice „pryskali z Czech”.

Dojrzewanie chłopaka przypada na trudne lata po drugiej wojnie światowej, zaś wejście w wiek męski odbywa się, kiedy sierociniec zostaje przejęty przez milicję, a do Czechosłowacji wkraczają wojska Układu Warszawskiego. Ilja, dostrzegając wśród załogi jednego z wkraczających radzieckich czołgów swojego ojca, postanawia zaciągnąć się jako tłumacz (zna czeski i rosyjski) i przewodnik (uwielbia mapy)…
„Strefa cyrkowa” to opowieść o wydarzeniach historycznych widzianych oczami zagubionego dziecka – zagubionego, ponieważ przez dłuższy czas nie rozumie ono, co się wokół niego dzieje, nie ma też punktu zaczepienia (własnych korzeni), który dałby mu poczucie przynależności i tożsamości. Ilja relacjonuje zdarzenia tak, jakby żył we śnie (nierzadko koszmarnym) lub w baśniowej krainie (zamieszkałej przez dziwne postaci). Między innymi dzięki tym zabiegom Topol nadaje swojej powieści ton głębokiej ironii oraz bezkompromisowej satyry, konsekwentnie przeprowadzając wnikliwą analizę niedawnej przeszłości.